Çocuklar Ekran Karşısında Ne Kadar Zaman Geçirmeli?

Çocuklar Ekran Karşısında Ne Kadar Zaman Geçirmeli?

Ekran zamanı konusundan önce, ekran dediğimiz şey neyi kapsıyor onu bir netleştirelim. Sanıyoruz ki, ekran, her türlü elektronik medyayı kapsıyor: televizyon, PC, tabletler, akıllı telefonlar, LeapFrog türevi elektronik oyuncaklar ve hatta Kindle gibi okuma araçları. Ancak kötü haberi önceden verelim: Bu konuda araştırmalar genelde televizyonla sınırlı. Biz Onlineanne olarak, pek çok uzman gibi bu konuda muhafazakar davranıp, ekran deyince herşeyi kapsama alıyoruz.

“Çocuklar ekran karşısında ne kadar zaman geçirmeli” konusunda uzmanlar ne diyor diye baktığımızda, bizim dikkate aldığımız birinci otorite, üye sayısı altmış bine ulaşmış, pediatrik doktor, cerrah ve benzeri alanlarda çalışan uzmanlardan oluşan bir organizasyon olan Amerikan Pediatri Akademisi.

Amerikan Pediatri Akademisi çocuklar ve medya konusunda ilk görüşünü 1999 yılında vermiş; 2011’de bu görüşünü revize etmiş ve araştırma kapsamlarına her türlü televizyon ve video programlarını dahil etmiştir. Ancak yine de yaptıkları araştırmalar henüz iPad ve tabletleri kapsamamaktadır.

Amerikan Pediatri Akademisi’nin ilk görüşünde, 0-2 yaş grubunda yer alan çocukların ekran karşısında vakit geçirmemeleri tavsiye edilmektedir. İki yaşından büyük çocukların ise, ekran zamanını günde en fazla iki saatle sınırlı tutmamız gerekmektedir. Bu görüş on iki yıl sonra da geçerliliğini korumaktadır. Özetle, ne kadar eğitici program sunuluyor olursa olsun, uzmanlar 0-2 yaş grubunun ekran karşısında çok bir şey öğrenmediklerini düşünüyor. Zararı olur mu konusunda ise henüz somut araştırmalar bulunmuyor. Bu konuda daha çok araştırmaya ihtiyaç var. Ancak genel eğilim, zararı olma potansiyeli var diye düşünmek.

İşte Amerikan Pediatri Akademisi’nin bilimsel araştırmalara dayanan raporundan aldıklarımız:
1. Eğitici diye satılan programların 0-2 yaş grubunu eğitebiliyor olması, çocuğun programı anlayabilme seviyesine bağlıymış. Çocuklar genelde iki yaşından sonra bu eğitici programların anlam ve kapsamını anlayabilme noktasına geliyorlarmış.
2. Serbest oyun zamanı, çocuk beyin gelişimi için elektronik medyadan daha değerliymiş. Çocuklar ancak oyunla yaratıcı olmayı, problem çözmeyi, yeteneklerini geliştirmeyi öğrenirlermiş. Bu onlara kendi kendilerini oyalamayı da öğretirmiş.
3. Küçük çocuklar en iyi, ekranlarla değil, insanlarla iletişim kurarak öğrenirlermiş ve aslında buna ihtiyaç duyarlarmış.
4. Çocukların ebeveynleri ile birlikte eğitici çocuk programlarını seyretmesi, onların anlama kapasitesini arttırıyormuş. Ancak, yaşayarak öğrenmek televizyondan öğrenmeye benzemezmiş.
5. Ebeveynlerin kendi programlarını seyretmesi, çocuklar için “arkaplan medya” oluyormuş ve bu ebeveynin çocuğa olan ilgisini azalttığı için, çocuk-ebeveyn etkileşimini de azaltıyormuş. Hatta bu durum, küçük çocukların kendi oyun ve faaliyetlerinden öğrenebileceklerini de olumsuz olarak etkiliyormuş.
6. Çocukların uyku saatine yakın zamanda televizyon seyrettirmek, kötü uyku alışkanlıklarına ve düzensiz uyku saatlerine yol açabiliyormuş. Bu da çocuklarda duygu, davranış ve öğrenme sorunlarına yol açabilirmiş.
7. Çok fazla medyaya maruz kalan çocuklarda, okula başladıklarında dil gelişimi bozuklukları görülebiliyormuş ama bunu destekleyecek daha çok araştırmaya ihtiyaç varmış.

Bu sonuçlara karşılık öneriler de şöyle:
1. İki yaşından önce ‘medya yasak’ görüşünü dikkate alarak, medya kullanımına sınır getirin.
2. Ekranlar yerine, çocuğun bol bol oyun oynamasını sağlayın ve siz de bu oyunlarda yer alın.
3. Çocuğunuzun yatak odasına televizyon koymayın.
4. Kendi medya kullanma alışkanlıklarımızın çocuk üzerindeki etkisini unutmayın.

Bu durumda aman diyelim, sakın evde çocuk ya da bebek ortalarda dolanırken, televizyonu arka planda açık tutmayın; bebeğin, çocuğun göreceği şekilde dizi seyretmeyin! Bu arada raporda diyor ki; çocuğunuzla oyun oynayamadığınız durumlarda, mesela yemek hazırlarken, bırakın o da yanınızda oynasın. Mesela eline kaplar verin falan diye yazıyor. 🙂 Bilen bilir tabii, çocuk milleti çabuk sıkılır. Kap kacak önerisi iyi güzel de pek bir yetersiz. 🙂 Yemek yaparken çocuğu ekrana bağlamamak için yapılabilecekler konulu bir liste de yapmak gerek. Hatta yapalım diyorum. Yani raporun bu kısmı biraz geçiştirilmiş sanki. Bu uzmanlar bazen sanki uzaydan çocuksuz olarak ışınlanmışlar gibi gelmiyor mu size de?

Bizim çocukların ekran zamanını sonra anlatacağız ve bu arada sizin çocuklarınızın ekran zamanını duymak için sabırsızlanıyoruz.

Yaşa göre ekran zamanı tablosu



1 Yorum

  1. Yazının sonunda “Yemek yaparken çocuğu ekrana bağlamamak için yapılabilecekler konulu bir liste de yapmak gerek.” demişsiniz ya, ben kızıma yemek yaparken dahil hiçbir zaman televizyon seyrettirmiyor, telefon ya da ipad de vermiyorum. Fakat yemek yaparken eline verilen herhangi bir kap kacakla çok da uzun süre oyalanmadığı da bir gerçek. Çocuğuna televizyon seyrettirmeme niyetindeki birisine vereceğim tavsiye standartlerını düşürmek olabilir ancak. Yani evde her akşam 3-5 çeşit yemek olacağına bir çorba bir ana yemek, ya da yapımı daha kolay şeyler yapılsın. Babası gelince ufaklığı babaya verip 1-1,5 saatte hazırlanacak şeyler yapıyorum genellikle. Bazı günler de dışardan söylüyoruz. Bahsettiğim standart bu 🙂

Trackbacks/Pingbacks

  1. Çoğu Evde Televizyon Sürekli Açıkmış! | ONLINEANNE - [...] günde ortalama 80 dakika televizyon seyrediyorlarmış. Bu rakam kulağa fazla geliyor ama uzmanların karşı çıkmadığı sınırlar içinde. Ancak geçtiğimiz…

Pin It on Pinterest

Share This