Devlet okullarına veli katkısı: Fikri olan eklesin!

Devlet okullarına veli katkısı: Fikri olan eklesin!

Geçenlerde bir devlet okulunda bir sınıfın velilerin katkısı ile nasıl güzelleştirildiğine dair çok umut verici bir “Sınıfımı baştan yarat” yazısı okuduk. Yazıya yapılan yorumlardan biri devlet okullarına veliler aracılığı ile yapılan yardımlar konusunda Amerika’dan örnekler içeriyordu. Orada verilen listeyi genişletmek istedik, belki bu konuda kafa yoran velilere katkısı olur. Sizlerin aklında başka örnekler varsa lütfen bize ulaştırın, biz de buraya ekleyelim diyoruz.

Temel olarak veliler Amerika’da devlet okullarına iki yolla katkı sağlayabiliyor: Ya para, ya da zaman vererek. Zamanını vermek isteyen veliler şunları yapıyorlar:
-ofis işlerine yardım (web sayfası hazırlama, sınıf blogu tutma gibi aktiviteleri de içerebilir)
-öğle yemeklerine, kütüphaneye yardım
-sınıfta öğretmene yardım
-aktivitelerde gönüllü olma

Buradaki Okul Aile Birlikleri (PTA, PTO) okulların eksiklerini karşılama konusunda çok faaller. Benim kızlarımın okulunda da bu tip faaliyetlerle okula akıllı tahta alımı ve benzeri ihtiyaçlar için ciddi paralar toplandı. Bu alanda, bizim de karşılaştığımız en yaygın para bulma faaliyetleri şunlar:

1. Yerel restoranlarla anlaşıp kupon bastırma: Her restorana gidişte kuponların gösterilmesi ve yemek tutarının belli miktarının (%10, %15,%20) restoran tarafından okula gönderilmesi. Aynı mantıkla “şu restoranda yeyin, okula para gitsin” kampanyalarının yapılması.

2. Yerel esnafla işbirliği: Yerel market, kirtasiye, tamirci, kuaför, pastane gibi esnafı okula destek olmaya yönlendirip onların desteği ile kupon kitabı bastırma ve bunun satışından gelir elde etme. Bir sürü firmanın indirim kuponlarının bulunduğu bir kitap bastırılıyor. İçindeki kuponların toplam değerinden ucuz bir fiyata satıyorlar.

3. Okul fotoğraflarının satışı: Her okul yılında yerel fotoğrafçılarla anlaşılıp okul fotoğraflarının çekilmesi ve  gelirin belli bir miktarının okula gitmesi.

4.Okula gelir getirecek aktiviteler düzenleme: Pek çok örneği var;

-Araba yıkama (cocuklarla aileler okulun park yerinde geliri okula gidecek şekilde araba yıkama)
-Pancake kahvaltısı (Bunun Noel baba ile kahvaltı, paskalya tavşanı ile kahvaltı versiyonları da var. Kahvaltı dediysek aklınıza türk işi alengirli kahvaltı gelmesin. Bir süt, bir muffin, bir Noel baba, bir tavşan, etrafa saklanmış  uyduruk yumurtalar)
-Okul pikniği, geziler
-Okuma/şiir/spor/matematik vs. yarışları ( aile, eş, dost, akrabalar çocukların hedeflerini gerçekleştirmeleri için para koyuyor ve çocuklar kazandıklarını okula bağışlıyor.)
-Festivaller: Çeşitli oyunlar düzenleniyor. Her oyunun başında sırayla gönüllü veliler duruyor. (1 saat zamanınızı veriyorsunuz) Oyunlar (halkaları birşeyden geçirme, ördekleri toplama, kaleye gol atma, oyuncak köpek yarışı vs.) için bilet satılıyor. Yüz boyayan gönüllüler, pasta, kek bağışları ve onların satılması. Yerel esnafla anlaşılıyor; yine isteyen bir stand kuruyor, kendilerini tanıtıp hediyeler veriyorlar ki bunların kermes falan versiyonu, şirketlerin ürün tanıtımı yapması falan da olabilir.
-Çeşitli aktivite günleri: örneğin sağlık günleri, diyetisyenlerden doktorlara spor merkezlerine kadar öğrencileri, aileleri bilinçlendirme tanıtım yapma, yapılan satışlardan okula pay.

6. Okulun amblemini içeren malzeme satışı: şapka, kalem, ceket, hırka, defter, tişört, sweatshirt vs.yaptırıp satma.

7. Özel günler için kurabiye satışı: özellikle Noel zamanı pastanelerin bağışladığı kurabiye, kurabiye hamurlarının öğrenciler tarafından satılması. Eskiden çocuklar velileri ile kapı kapı dolaşıp satıyorlardı. Hem güvenlik, hem de sıkıcılığı nedeni ile şimdi komşuya, arkadaşa satma versiyonu var. Bizde bunun bayram, yılbaşı zamanlarında şeker, çikolata satışı falan olabilir.

8. Okulda kitap fuarı:  Kitapçılarla, yayınevleri ile anlaşarak okulda kitap fuarı düzenleniyor. Öğrenciler istedikleri kitapların listesini yapıyor, veliler alabildiğini alıyor. Ayrıca aylık olarak belirli yayınevlerinden kitap listesi geliyor. Sınıfta da öğrenciler belli kitapları satın alırsa o sınıfa destek olunuyor.

9. Okulda hediyelik eşya satışı: Bayramlarda, yeni yılda okulda hediyelik eşya satışı oluyor. Bunlar 1-2 dolarlık minik hediyeler. Çocuklar aileleri için alışveriş yapıyor. Gönüllü veliler bunların paketlenmesine, satışına yardımcı oluyor. Aslında hem amaç para toplamak hem de çocuklara “bu günlerde birbirimizi hatırlıyoruz ailemize, arkadaşlarımıza  minik hediyeler alıyoruz” mesajı vermek. Eve bir kağıt geliyor, kaç hediye almak istiyorsak belirtip parasını koyuyoruz, her sınıf belli bir günde gidip alacağını alıyor. Gönüllülerle paket yapıyorlar, çocuklara büyük sınıflardan yardımcı oluyorlar vs.

10. Patlamış mısır günleri, dondurma günleri: Belli sınıfların belli sınıflara satış yaptığı günler oluyor. Öğretmen haber veriyor bizde çocuklara 50 cent veriyoruz ki mısır alsınlar.

11. Paten kayma gecesi: Buradaki bir tekerlekli paten kayma salonu ile anlaşmaya göre her ayın ilk salısı paten gecesi düzenleniyor. Gelirin belirli bir kısmı okula gidiyor.

12. Okulda bedava sinema gecesi: Bir kaç ayda bir spor salonuna bir projeksiyon aleti konuyor ve duvarda film seyrediliyor. Herkes pijamaları, battaniyeleri ile geliyor, gönüllü veliler kapıda su ve mısır satıyor. Para satılan su ve mısırdan kazanılıyor. Yani duvardaki filmin kalitesi çok düşük ama kimsenin umursadığı yok çünkü asıl çocuklara cazip gelen arkadaşları, pijamaları ve ayıları ile okulun salonuna yayılıp patlamış mısır yemek. Herkes evde kek yapsın getirsin satalım versiyonu bile olabilir.

13. Eve yemek ısmarlama: Alışveriş günleri adı altında eve bir liste geliyor. İstediğiniz yemekleri seçip parasını ödüyorsunuz ve sonra da okuldan alıyorsunuz. Bir catering firması ile anlaşılıyor.Yine elde edilen paranın belli bir miktarı okula gidiyor.

14. Boxtopsforeducation örneği: Bu okullara para toplamak için yerel değil büyük ölçekli bir proje. Pek çok firmanın sponsor olduğu bu projede eve alınan pek çok malzemenin üstündeki boxtop kuponu kesiliyor ve de o oranda firmalardan okula bağış alınıyor. Her okulda bir koordinatör (genelde veli) bunu düzenleyip teşvik ediyor. Velilere de iki ürün içinden tercih yaparken bu projeye sponsor olanı seçmek ve de kuponu kesip okula yollamak düşüyor. Gerçekten incelenmeye değer bir örnek.

Şimdi haklı olarak “Bunların hepsi paraya dayalı şeyler. Devlet okullarındaki çocukların velilerinde bunlara destek olacak maddi imkan var mı ki” diyebilirsiniz. Açıkçası her sistem kendi çözümünü kendi koşullarına göre üretiyor. Burada bu saydığım maddelerin hiçbirini yapmak zorunlu değil. Destek olmayı da kimsenin gözüne soka soka yapmıyorsunuz. Destek olabilecekleri destek olmaya teşvik edecek mekanizmaları hayata geçirebilmek asıl mesele. Akmasa da damlar diye bir söz vardır ya…Kimseyi rencide etmeden zorlamadan ama herkesin gücüne göre yapabileceği birşey niye bulunamasın ki? Önemli olan istemek.

Bahsettiğim yorumda bir de proje fikri önerilmişti: Sivil Toplum Örgütleri destekli sınıfların baştan yaratılması projesi.(Çekilişle bir sınıf, bir okul seçilecek ve sınıfın ihtiyaçları karşılanacak). Mesela bizimde aklımıza websitesi projesi geldi: Öğretmenler sınıflarının eksiklerini yazıyorlar. Gönüllüler o eksikleri karşılamaya çalışıyor. Fikir sadece ama herşey üstünde düşünmekle ve hayal kurmakla başlar. Hep beraber bir düşünsek, zaten düşünmekte olanlara da ulaşsak …(Mesela devlet okullarındaki yanlışları toparlayan ve “belli mi olur, belki sesimizi duyururuz” diyerek velileri okullarındaki eksiklikleri paylaşmaya davet eden “Veli okulu” yazısı gibi)

Peki Amerika’da ve Almanya’da okulda gönüllük konusunda çektiğimiz sıkıntılar var mı? Olmaz mı? Onları da yazacağız.

Bu konuda fikrim var diyenler, lütfen paylaşın. En azından hep beraber kafa yormaya başlayalım.

photo credit: Funky64 (www.lucarossato.com) via photopin cc



2 Yorum

  1. Ülkemizde ‘kardeşini seç’ diye güzel bir uygulama vardı hala devam ediyor sanırım. Belki okulunu seç/sınıfını seç tarzında benzeri bir oluşum yapılabilir.
    Amerika örnekleri fikir açısından çok güzel ancak bizim kültürümüz vb. açısından onların çoğunu uygulamamız mümkün değil. Bizde sadece kermes düzenlenir genelde.
    Ülkemizde okullarda çok sorun var: Çok güncel bir örneği paylaşayım:
    İlk ve orta dereceli okullarda sınıf anneleri gibi kişilerce okulun ihtiyaçlarını karşılamak için her çocuktan her yıl ortalama 80-100 TL olarak Eğitime Katkı Payı toplanırdı.
    Milli Eğitim Bakanı Dinçer, velilerden herhangi bir ad altında aidat, bağış para isteyenlere soruşturma açılmasını emretti.

    Okullara devletin gönderdiği ödenek tek başına yetmiyor. Bir okulda 7-8 hizmetli varsa, ancak 1-2′si kadrolu. Okullarda ciddi temizlik ve güvenlik sorunu ortaya çıkabilir. Kıyafetin serbest bırakıldığı bir dönemde özellikle de güvenlikçi olmazsa çok önemli bir can güvenliği sorunu ortaya çıkabilir.

    Devletin katkısı yetmiyor. Birçok okulun su, elektirik borcu var.Bu soğukta kaloriferi yanmayan okullar var. Veli katkı sağlamazsa işler çok daha kötüye gider.

    Bence sınıfını seç tarzında bir web sitesi projesi harika olur…

    • Biz duymamıstık “kardesini seç” projesini, simdi biraz arayınca sunu bulduk: http://blog.milliyet.com.tr/kardesini-sec–cunku-onun-secme-sansi-yok—/Blog/?BlogNo=5147 cok eski tarıhli ve projenin kendi sayfası su an calısmıyor. Bence cok guzel bir projeymis. Sınıfını seç de öyle. istinde düşünsemeye başlamak bile bir adımdır. Amerika örnekleri birebir uygulanamaz belki ama bize uydurmanın mutlaka bir yolu bulunur yeterki isteyelim diye düşünüyoruz açıkçası. Bir”konuya “imkansız” deyip başlamamak yerine “zor olsa da neden olmasın” demekten yanayız. velilerden para istemeyi ve bunu aleni yapmayı ben de uygun bulmuyorum. Küçüklüğümden hatırlıyorum sınıfta veren olur veremeyen olurdu ve bence çok rencide ediciydi.Burada kimin kime ne verdiğini hiçbirimiz bilmiyoruz. Ama kafa yorarsak illaki birşey bulunur. En ufak bir adım bile hiç olmamasından iyidir diye düşünüyoruz açıkçası.

Yorumlarınız

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Choose a Rating

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>