Çocukları Beslemek Yerine Sağlıklı Beslenmeyi Öğretmek

Çocukları Beslemek Yerine Sağlıklı Beslenmeyi Öğretmek

Yazan: Pınar

Okuyucular

Her annenin farklı takıntıları var sanırım. Benim için yemek konusu takıntılar listemin en tepesinde  yer almıyor. Ancak çocuklarımın sağlıklı beslenmesini sağlamaya kendimce çalışıyorum pek tabii. Fakat bu çabalarımın en önemli parçası çocukları sağlıklı beslemenin yanısıra sağlıklı beslenmeye yönelik bilgilendirmek. Fakat ben ne yaparsam yapayım öğretmenin bir sözü kadar etkili oluyor muyum tartışılır.

Geçen gün eve kızlarım büyük bir heyecanla geldiler. Okulda bu hafta sağlıklı beslenme konusu konuşuluyormuş. Besin grupları, hangisinden ne kadar yemek gerekir, neleri daha çok yersek sağlıklı oluruz diye bayağı bir bilgi depolamışlar ve kendilerince beni pek güzel bilgilendirdiler, evde posterler hazırladılar. Hatta “bilinçli ve sağlıklı bir seçim yapıp senden çikolata istemeyeceğim, elma yiyeceğim” bile dedi biri ciddi ciddi.  İçimden “yani el insaf size ben bunları 80 kere anlatmadım mı” diye bir ara kıskançlık krizine bile girdim, tüm kredi yine gitti okula. Bir şeyi de annemizden öğrendik deyin ya bir kere 🙂

Ama okulda çok yararlı aktiviteler yapmışlar. Bunlardan biri de çeşitli gıda ürünlerinin üzerindeki besin değerlerini birbirleri ile karşılaştırmak falanmış. Hoş biraz sorgulayınca, “bunda 10gr şeker var mesela, sence çok mu az mı” dedim ikisi de fos çıktı ama iyi bir başlangıç olduğu için okulda bunların konuşulmasından çok memnun oldum. (Bundan iki tane yersen üstüne meyve suyu bile içmemen lazım bütün gün dedim ama ne ifade etti bilemiyorum henüz). Şimdi de bir hafta boyunca yediklerini yazma ödevleri var. Gerçekten hepimiz için çok düşündürücü bir ödev oluyor ve yiyecek seçimlerini de etkilediğini farkediyorum.

Bugüne kadar yemek konusunda kızlara genelde uyguladığım (deliyorum tabii, delinmeyen kural olur mu) ve öğretmeye çalıştığım kurallar (oğlum konusunda kurallar çok farklı, yazımı okuyanlar bilir) kaba hatları ile şunlar:

-Tabağına çok az yemek al. Nasılsa canın isterse tekrar alabilirsin. Ama doyar doymaz sofradan kalk. Doyduğun noktada tabağındaki yemeği asla bitirme. Tabakta kalan yemek arkandan falan ağlamaz, sana daha zararlı. Ama tabağına bitirebileceğin kadar almaya çalış çünkü o yemeği bulamayanlar var. (Bu kuralıma tüm büyüklerim çok kızıyor. Çöpe gideceğine tok birinin midesine gitmesinin daha büyük ziyan olduğunu anlatamadım kimseye.)

Tabağını 4 e böl, 1 parçası karbonhidrat, 1 parçası sebze, 1 parçası /meyve, 1 parçası da protein olsun. (Aslında bunun protein ve meyve kısmı daha az olmalı ama anlatması güç bunu öğrenseler yeter benim için) günde iki bardak süt ya da yoğurt ya da peynir de yemek lazım.

Canın tatlı isterse meyve tercih et, illaki kaçamak yapacaksan sütlü yoğurtlu tatlılar daha iyidir. Zıvanadan çıkmışsan çikolata şekerden iyidir. Yiyebileceğin en kötü iki şey şeker ve cips. O yüzden eve almıyoruz, alalım deyip durmayın. Dışarıda bulursan yemek yememek sana kalmış, aklını kullan lütfen, başında hep ben olmayacağım. Çikolata, kek, pasta, kurabiye, cips, şeker gibi yiyecekler genel olarak sağlığımızı bozar. (Bak ben hep sağlıklı sağlıklı çikolata tercih ediyorum. Siz yemeyin diye nutellayı ben bitiriyorum:-)).

Çocuklar kola falan içmez (sen niye içiyorsuna cevap “annelerin dediği yapılır yaptığı yapılmaz, üstelik anne de azaltmaya çalışıyor” :-)). Tamam gazoz, limonata birilerinin partisinde rastlarsanız içebilirsiniz. Ama almıyoruz eve, o kadar. Meyve suları çok şekerlidir az miktarda tüketmek lazım. Yemekte yarım bardak en fazla. Zaten bir bardak meyve suyu içince günlük şeker hakkını doldurdun. Herşeyin başı su, aman unutma.

Ben bunları uzun süredir onlara sokuşturup duruyorum ama görünen o ki okulda bir ders bayağı bakış açılarını değiştirmiş. Yani çoğumuz  şekerin sadece doğal meyvalardan alınması gerektiğini ama herşeyde şeker olduğundan hareketle “gereksiz” şeker alımının günlük 4 kesme şeker (16 gr) (4-8 yaş grubu için hatta bu miktar 12 gram) gibi bir miktarı geçmemesi gerektiğini belki biliyoruz ama yapmak mümkün mü? Bir gün üşenmeyip çocukların aldığı şeker miktarını bir hesapladım. Sonuç felaket. Okulda zaten mutlaka “ara öğün” adı altında genelde bir abur cubur yiyorlar. Tek dikkat edebildiğim kalorisi 150yi içerdiği şeker de 12 gramı geçmesin. Onun dışında ama nereye gitsek biri çıkarıp ellerine şeker veriyor. Yaşgünü partileri, bayramlar, ödüller. Sağlıklı olacaklar diye öyle sebze köküne mahkum etmeyi, zararlı herşeyden mahrum etmeyi de kendimce doğru bulmuyorum. Benim tek isteğim bunların heryerde çocukların gözüne gözüne sokulmasa bari ama şeker ve tuz konusu ayrı bir yazıyı bile hakeder, uzatmayayım.

Neyse çocuklara şu aşamada beslenme genel bir fikri bile yerleştirsek razıyım ben. Ebeveynler ve okullara bu konuda çok iş düşüyor aslında. Elektronik ortamda şunları deneyebiliriz diye düşünüyoruz:

Yemekte Denge sitesine mutlaka bakın diyoruz. Yemekte Denge Eğitim Projesi kapsamında oluşturulan bu sitede çocukları sağlıklı beslenme konusunda eğitmeyi hedefleyen güzel oyunların yanısıra çok yararlı bilgiler var. Ayrıca proje hakkında bilgi ve eğitim için pek çok malzeme projenin tanıtım sitesinde  yeralmakta.

İngilizce olarak çok seçenek var. Pek çok sağlıklı beslenme ile ilgili websitelerinin listesi için http://appsforhealthykids.com/ adresine gidebilirsiniz. Örneğin PickChow görsel olarak tabağınıza yemeğinizi koyup besin değerlerini anlayabildiğiniz bir oyun.

Aslında mobil uygulamalara da bakabilirsiniz.  Denediklerimize, özellikle Android oyunlarına pek bayılmadık ama yine de yazıyoruz:

AwesomeEats (iTunes): sebzeleri meyveleri ayrıştırma oyunu. Bizim Emre (2) çok sevdi ama asıl hedef dah abüyük çocuklar, ara ara sağlıklı beslenme ile ilgili bilgiler de veriliyor.

Fizzy’s Lunch Lab Fresh Pick (iTunes): Hem matematik hem besinleri seçme oyunu ama sağlıklı besin diye bir ayrımları yok. 6-8 yaş grubu için.

Let’s feed Danny (Android): Dinazor Danny’ye sağlıklı besinleri yedirmece oyunu.

Fruits and Veg. Book (Android), Meyveler, Sebzeler (Türkçe) (Android): Meyve ve sebzeleri tanıtma uygulamaları. Türkçe olan sadece isimleri tanıtmayı hedefliyor ama ingilizce olan da beslenme bilgileri de var. Ama çocukların ilgisini çeker mi emin değiliz.



2 Yorum

  1. Merhaba, anne olarak hamilelikle birlikte hepimizin beslenme şekli ve sağlıklı beslenmeye verdiği önem artıyor tabi, çok güzel anlatmışsınız. Söylediklerinize sadece yağ konusunu ilave etmek istedim, mayonez, sürülebilir çikolatalar, fabrikasyon brownie gibi kekler çok fazla yağ ve margarin içeriyor. Zeyntinyağı ve tereyağı şuan için en sağlıklı seçimler, ancak çok az tüketilmeliler, zeytinyağının 1 gramı 9 kalori, tereyağı ise 7 kalori. Zeytinyağı mümkünse ısıya maruz kalmazsa daha da faydalı. Mayonezin %80i yağ, çikolataların kalitelisini tüketmek lazım. Kakao pahalı bir hammadde. For your info 🙂

    • Sağolun bilgi için. Genelde yağ oranı yüksek besinler kalorisi ile kendini zaten belli ediyor. yani deli gibi içerik okutmak/okumak da ne derece mantıklı o da tartışılır. Bunların hepsi ile mücadele etmek çok zor ya:-)

Pin It on Pinterest

Share This