Çocukların okuma seviyesini nasıl tespit edebiliriz?

Çocukların okuma seviyesini nasıl tespit edebiliriz?

Yazan: Pınar

Çocukların okuma seviyesini tespit etmek, en basitinden onları ne tür kitaplarla tanıştıracağımızı  belirlemek açısından önemli. Ancak genel olarak bu seviye tespiti yaşa göre ya da sınıfa göre yapılıyor. Halbuki farklı gelişme eğilimleri gösteren çocuklar için yaşa ya da sınıfa göre kitap seçimi aslında çok yetersiz bir yöntem. Aileler için de çok yol gösterici değil.

6 yaşında 1. sınıf öğrencisi olan kızlarımızın okuma öğrenme süreci İngilizce ile anaokulunda başladı. İngilizce okumayı söktükten sonra aynı mantığı kullanarak Türkçe de okumaya başladılar. Ancak Türkçe okuma seviyeleri daha geride. İngilizce okumak daha zor olduğu için ağırlığı ingilizceye veriyoruz şimdilik. Ancak kitap seçiminde ingilizce kitapların üzerinde her ne kadar okuma seviyesine dair bir bilgi olsa da farklı kitap serileri için bu bilgi tutarlı değil. Yani bir seride çocuğunuz “okumaya yeni başlayan” kategorisinde yer alırken bir diğerinde “ileri seviye” olabiliyor. Türkçe kitapların pek çoğunda ise zaten böyle bir bilgi yok. Yani sınıf bilgisi olsa ona da razıyım ki bu tür bir bilgiye rastlamış değilim (çeviri kitaplar hariç).

Buna çare olarak İngilizce okuma/anlama seviyesini ölçmeye yarayan bir ölçüt geliştirilmiş. Lexile ölçütü okuyucunun kendi seviyesine göre çok zor ya da çok basit kitapları seçmesini engellemek üzere geliştirilmiş bir sistem. Bir testle okuyucu kendi seviyesini biliyor ve kitapların üzerinde belirtilen seviyeye göre bilinçli bir seçim yapması sağlanıyor. Lexile ölçütü denen sayı “xxxL” şeklinde bir sayı. Bu ölçütü 150den fazla yayınevi kitaplarında kullanıyor. TOEFL gibi bilinen sınavlara girdiğiniz zaman da Lexile seviyenizi de öğrenebiliyorsunuz. Burada bazı okullarda belirli testlerle çocukların bu seviyesi de ölçülüyor. Ölçülmeyen durumlarda bunu aşağı yukarı tahmin etmek de çok zor değil. Amerika’daki test sonuçlarına göre Lexile ölçütünün sınıflar açısından karşılığı şöyle: (Bu değerler hedeflenen standartların altında daha fazla bilgi için resme tıklayabilirsiniz)

lexile1

Ben kendi kızlarımın seviyesini anlayabilmek için önce rahatça okuyabildikleri bir kitabı temel aldım. Rahatça okuyabilme seviyesi ise okurken sayfa başına en fazla iki kelimede takılması, kitapla ilgili sorduğum sorulara doğru cevap verebilmesi. Daha sonra bu kitabı http://www.lexile.com/fab/ adresinde aradım ve örneğin bu kitabın seviyesi 350L; bu “350L” kitap seçerken 250L ve 450L aralığında kitaplar seviyesi 350 L olan biri için uygun demek. Bu seviyenin sınıflara göre dağılımı da yukarıdaki tabloda mevcut ancak çocuğunuzu sınıfının seviyesinin ilerisinde ya da gerisinde de olabilir. Bu açıdan bakıldığında çok yararlı bir ölçüt. Aynı şekilde geçenlerde bahsettiğim Saftirik Greg kitabı kızlarıma uygun mu cevabını da rahatça vermemi sağlıyor. Görünen o ki zorluk açısından kızlarımın seviyesine pek uygun değil (ama istiyorlarsa okusunlar görüşüm hala geçerli).

lexile 2

lexile5

Sizler de çocuklarınıza ingilizce kitap okutuyorsanız bu ölçütü kullanabilirsiniz.Aynı değerlendirmeyi sanal kitaplar için de yapmak mümkün. Örnek olsun diye çok beğendiğimiz Fantastic Flying Book of Mr. Morris Lessmore kitabını aradık. Keşke tüm kitapları bu şekilde bulabilsek, özellikle Türkçe kitapları 🙂 Türkçe okuma seviyesini anlama konusunda kullanabileceğimiz bir yöntem varsa ve bizi haberdar ederseniz de çok seviniriz doğrusu…

lexile3



2 Yorum

  1. Merhaba, bazı Yayınevleri belli bir yaş aralığı veriyor. Ona göre seçim yapmak biraz kolaylaşıyor. Ama her yayinevinde yok bu. Kitapları ancak çocuğumuzun sevebileceği tarzda seçmek gerekiyor. Böyle bir yöntem varsa ben de bilgilenmek isterim.

    • Türkçe kitaplar için aradım ama bulamadım bir yöntem. Bulursak mutlaka haber veririz. Sadece yaş aralığı mevcut ki bence o da çok doğru olmuyor ve de kitabın üzerinde yer almıyor her zaman. Sevgiler…

Pin It on Pinterest

Share This