Sanal kitap ekran zamanına dahil midir, değil midir?

Sanal kitap ekran zamanına dahil midir, değil midir?

Yazan: Pınar

Sanal kitaplar hızla yayılıyor. Seveni var, sevmeyeni var; avantajları var, dezavantajları var. Kitap okumaya bayılan bir çocuğa “yeter artık okuma” dendiği çok nadir. Genelde “hadi yavrum biraz kitap oku” şeklinde olaylar gelişiyor. “Çok kitap okudun yeter” sınırlaması genelde yok diye gözlemliyorum. En azından bizim evde yok. “Peki çocuklar ekranda kitap okuduğu zaman sınırlarımız ne olacak” konusu bugünlerde kafamı kurcalıyor. Bu yazı biraz daha büyük çocukları hedefliyor, küçük çocuklar ve sanal kitap konusunu yakında başka bir yazıda ele alacağım.

Bizim çocukların (6 yaş) okul programına dahil olan bir sanal kitap uygulama sitesi var. Her öğrencinin bir hesabı var, öğretmenler de çocukların seviyesine göre okuyacakları kitapları belirliyorlar. Daha önce de bahsetmiştim: www.raz-kids.com. Çocuklar önce kitabı dinliyor, sonra kitapla ilgili soruları cevaplıyor. Sonra kitabı kendi okuyup kaydediyor. Bütün yaptıkları bu aşamalar sonucunda puan kazanıyorlar. Bu puanla da kendilerine gezegen, yaratık, uzay gemisi vs alıyorlar. Herşey sanal ortamda tabii. İster PC, ister tablet. Biz PC’de yaptırıyoruz şimdilik. Ama uzaylı canavarına rengi değişen saksı almak için “iki kitap daha okuyayım, soruların hepsini doğru cevaplayayım” telaşında bizimkiler. Ne kadar kitap okuduklarını, testleri nasıl yaptıklarını öğretmen ve biz ebeveynler takip edebiliyoruz. Zaten hedeflenen işleri yapmazlarsa puan alamıyorlar.

Bizimkiler bu kitaplarla kafayı bozmuş durumdalar. Kitap okuyor olsalar da ekran başında olmaları bizi rahatsız ediyor. Evde “raz-kids”te kitap okuyabilir miyim”, “hayır okuyamazsın” konuşmaları dönüyor. Okulda da ne kadar çok kitap okurlarsa o kadar ödül var falan; sanal kitap, gerçek kitap ayrımı yapılmıyor. Zaten gençlerin, çocukların elektronik kitap kullanımı da hızla artıyor haberlere göre. Ayrıca  sanal kitapların kitap okuma hevesini de arttırdığına dair istatistikler var. Ama galiba biz ebeveynler bu değişime aynı hızda uyum sağlayamıyoruz. Araştırmalar zaten çok geriden geliyor. Ama daha geçen gün sizlere ekran sınırları üzerine araştırmaları sunduk. Bu durumda benim çocuklarımın ekran saati günlük 1 saat ise o bir saat kitaplarla ve okuldaki teknolojik işleri ile çoktan dolmuş oluyor zaten. Bu hesaba göre tatil zamanları da otomatik olarak sanal kitaba sınır konması gerekiyor.

Bir baktım bizimkiler sadece bir hafta içinde 30 civarı e-kitap okumuşlar. Bunun dışında zaten biz normal kitap okumaya devam ediyoruz. Sabahtan akşama kadar oturup başka hiçbirşey yapmadan kitap okuyor da değiller. Zaten evde ekran sınırlamaları var. Sonuçta benim gözümde sanal kitap okuma çizgi film seyretmekden daha prestijli ama “niyeyse” gerçek kitap okuma kadar da prestijli değil. Yani istemediğimi farkediyorum şaşırarak.

Biraz araştırdım ama tabii ki sanal kitapları hedef alan bir araştırma henüz yok. Daha önce bizim de daha önce saydığımız sanal kitapların dezavantajına dikkat çeken uzmanlara rastlamak mümkün; ancak bu dezavantajların da kolayca üstesinden gelinebiliyor. Bugüne kadar biz onlineanne olarak ekran zamanına sanal kitapları da dahil ediyorduk. Ama bizim evde 6 yaş ve üstü için artık bunu sorgulamaya ve ekran saati kısıtlarını kitap için esnetmeye başladık. Nihayetinde konuştuğum öğretmenler de dengesini kurma görüşünde. Yani gerçeğini de okusun, sanalını da. Yeter ki okusun, okuması gelişsin.

Bu konuda fikrimi değişitrecek bir araştırma çıkmadığı sürece hala bizim evde “azı karar, çoğu zarar” yaklaşımı hakim ama bizdeki çifte standart daha devam edeceğe benziyor. Yani basılı kitap olursa istediğin kadar oku, elektronik olursa sınırlama getir. Ekran olunca insanın içini bir korku kaplıyor. Üstüne zaten ekranlarla ilgili uzmanlarca çizilen korku resimleri malum. Elinde kitap olan çocuk beni rahatsız etmiyor ama İpad kullanarak kitap okuyan çocuğa aynı gözle bakamıyorum.  Siz ne diyorsunuz bu konuda? Çocuğunuz elektronik kitap okumak istediğinde bir sınırlama getiriyor musunuz?

photo credit: jblyberg via photopin cc



Pin It on Pinterest

Share This