Kolay Etkinlik 3 – Silly Putty (zıp zıp hamur)

Kolay Etkinlik 3 – Silly Putty (zıp zıp hamur)

Yazan: Pınar

Okuyucular

Gündem mündem sinir bozmaya devam ederken çocuklarla hayat da devam ediyor. Bizde okullar açıldı ama olsun; çocuk milletine eğlence lazım, eğlenirken de biraz birşeyler öğrenseler de fena olmaz tabii. Türkiye’de hala tatil olduğuna göre size daha beter aktivite lazımdır tahminim. Daha önce örneklerini yazdığım üzere acayip kolay aktiviteleri böyle ara ara paylaşmaya devam edeceğim. Ama sizden hiç tavsiye gelmeyince biraz hayal kırıklığı oluyor 🙁

Yine çok kolay bir aktivite: çocuklarınızla saatlerce eğlence, biraz da kimya vadediyorum. Buna gerçekten bayılacaksınız! “Türkçe’de ne diyoğlağ”gerçekten bilmiyorum. İngilizce slime, silly putty, goey ve birsürü saçma ismi olan birşey. Ben “iğrenç hamur” diyorum. Dünyanın en iğrenç polimeri, sanki polimerlerden çok anlarmışım gibi 🙂

Neyse canım arkadaşlarımdan birinin tavsiyesi ile bir deneyelim dedik ve sonuç süper.

İhtiyacınız olan malzemeler:
1. borax tozu (“aaa bu da neymiş” , “aman allahım, hiç olur mu, tehlikeli”, “nedir nereden bulunur” diyenler için altta açıklama var)
2. beyaz tutkal (şeffaf da olur)
3. Su
4. renklendirici (gıda boyası birkaç damla yetiyor; normal yıkanabilir boya ile de oldu ama gereksiz boya harcama durumu)

Yapılışı:
1 çay kaşığı borax ve 1/2 cup ılık suyu bir kapta karıştırın. (tam denk değil ama bence cup ölçüsünü su bardağı olarak düşünebilirsiniz.)
1 cup tutkalı ve 1/2 cup ılık suyu da verin başka bir kapta çocuğunuz karıştırsın. İçine istediğiniz rengi de ilave edin ve karıştırın.

Sonra iki karışımı karıştırın ve karıştırmaya devam edin. Bu noktada “bu ne ya” diye panik olabilirsiniz. Olmayın, hiç gerek yok. Yani ben oldum o sebepten. İki karışım birbiri ile tepkimeye girip yoğunlaşmaya ve iğrençleşmeye başlayacak. Ondan sonra elinizle kıvama gelene kadar yoğurun. Kıvama gelmezse dert etmeyin yoğurmaya devam edin, eninde sonunda kıvama geliyor. Acayip stres atarsınız. iğrenç ve zevkli:-)

Sonra da oluşan plastik desem plastik değil, hamur desem hamur değil iğrencinizi istediğiniz gibi kullanın, oyun hamurları ile ne yapıyorsanız hepsinin daha zevklisini bununla yapabilirsiniz. Sonra tekrar kullanabilmek için havasız bir poşette saklamanız lazım.

Sonuç:
Bizimkiler ve ben buna bayıldık. İki tur yaptık. Bir hafta sonu bunlarla geçti. Saatlerce eğlence diyorum, iPad falan yanında haltetmiş. Üstüne cıvık cıvık şeyin içine ellerini soktuklarındaki göz ışıltısı var ya süper 🙂 Yani “gidip hazırını alırım ne var” meselesinden çok yapması da eğlenceli. Üstüne yoğun istek üzerine bir daha yaptık. Bu sefer ben niyeyse 2 dolarlık tutkal için cimrilik edip Elmer’s tutkal yerine bir dolarlık mağazadan aldığım ucuz tutkalı kullandım ki aslında miktarı azdı ucuz falan değil tabii, küçük beyincik ben. Bu tutkalla çok zor kıvama geldi bizim iğrenç hamur. Hatta sonrasında bile daha çabuk parçalanan bir yapıya sahip oldu. Ama sorun tutkalda olmayabilir, belki de boraks fazla kaçtı, bilemiyeceğim. Neyse bunların hepsi birer deney. Bir de şeffaf tutkalla deneyeceğiz ki şeffaf hamurumuz olsun 🙂

Konuyla ilgili uygulamalar:
“Buna bayıldık daha fazlasını istiyorum” diyene dijital tarifler için bu uygulamaları öneriyoruz. Maalesef Türkçesi yok. iOS için olanında slimey tarifi ve de arkasında yatan bilimsel hikayeyi de bulmanız mümkün. Neymiş efendim: Tutkal ve su biraraya gelince polimer oluştur (muş). Polimer çok uzun bir molekül zinciri (imiş). Molekül nedir (hani sorarlarsa), bir bileşiklerin en ufak parçası (idi; hatırlıyorum). Aaa bileşik ne, atom ne şeklinde bir dizi merak ortamı, amaç da biraz o ama abartmadan… Tutkal ve sudan oluşan polimere de polivinil asetat denir (imiş).  Ben de okuduklarımın yalancısıyım, yoksa lise sondan sonra hayatıma hiç kimya girmedi 🙂 Neyse merak ettiklerinde google var; yeter ki merak etsinler. Merak uyandıracak uygulamalar da burada:

 

 

 

 

 

 

 

Borax açıklaması:
Bu kullandığımız bir çay kaşığı boraks için 3 dolara deterjanlar bölümünden koca kutu satın aldık. Meğerse bu boraks her derde deva bir temizlik malzemesi diye bayağı popülermiş. Türkiye de bunun cennetiymiş, aktarlarda bulunurmuş. Şampuan olarak kullananlar bir yana, bulaşık makinesinde doğal deterjan yapmak için de kullananlar varmış. Karşı tezi üretilmeden uzun süre boyunca doğal temizlik malzemesi olarak yeşilci, doğalcı, organikçilerin vazgeçilmezi olmuş. Örn bkz. Ancak sonra karşı kampanyalar başlamış. Bu noktada benim kafam karıştı 🙂 ah keşke “ay bir boraks varmış harikaymış” yazabilseydim ama durum o değil maalesef.

Ben de önce Boraks üreticisini aradım, tabiki pazar sabahı saat 10da telefonuma cevap veren bir sağlık uzmanı bunun zehir olmadığını tabiiki yenmemesi gerektiğini kazayla yersen de ölmeyeceğini ama midenin felaket olacağını söyledi.Yukarıda bahsettiğimiz miktar hamuru yiyebilecek çocuk yok. Aman sakın çocuklarınızın  tadına bakmasına izin vermeyin. O yüzden bu bence 3+ yaş aktivite.  Doğrulamak için Poison Center’ı aradım. “Yuttu mu çocuğunuz” diye panik oldular, hayır deyince “bu kadar dert ediyorsanız oynatmayın” dediler. “Ben dert etmiyorum eden annelere olursa ehi ehi” diyemedim 😉

Neyse ben bu işi çok deşmiyorum artık. Benim ellerim dermatitten öyle fena durumdaki sabunu bırak su bile elimi çatlatmaya yetiyor. Benim elime ekstra birşey yapmadı bunu mıncıklamak, o yüzden “benim narincik ellerime bile birşey yapmıyorsa” kategorisinde kullanıyoruz. Okullarda da deneylerde bol bol kullanılıyor. Artık bilmem gerisini… Boraks olmayan tarifler de mevcut ama bir zahmet kendiniz bakacaksınız ve de sonuç iyi olursa, bize bildirirseniz seviniriz 🙂

Diğer kolay aktivitelerimiz:

Kolay etkinlik 1: Makarna sanatı

Kolay etkinlik 2: Evde Build-a-bear atölyesi

Kolay etkinlik 4: Yemek Yapmak

Kolay Etkinlik 5: İki bacalı gemi (origami)

 

 



19 Yorum

  1. Bu malzemeleri turkiyede nerden bulabiliriz? Online olarak bile bulamiyorum 🙁 Turkiyeye doneli 1 sene oldu ve sirf bu malzemeleri bulamadigim icin keske donmeseydim diyorum. Eger yardimci olursaniz cok sevinirim. Tesekkurler

    • merhabalar, biz de yurtdışındayız ama duyduğumuza göre boraks aktar ve eczanelerde bulunuyormuş. Eczaneye sipariş verilebiliyormuş. onun dışında tutkal herhangi bir marka olur, kırtasiyeden. Yardımcı olabildik mi bilmiyoruz ama 🙂

      • Tutkalın türüde önemliymiş duyduğuma göre non washable olması gerekiyormuş. Nerede bulabilirim hiçbir tutkalın üstünde non washable filan yazmıyor. Bende brons diye bir tutkal var olurmu onunla acaba?

        • Amerika’da Elmer. Türkiye için Monami beyaz tutkal ya da Polimer K-10 tutkalı olsun diye öneriler var ama biz hiç denemedik.

    • Borakssız eczaneden bulabilirsiniz.

  2. ya ben boraxı bulamıyorum boraxsız olmazmıı geri dönerseniz sevinirim

    • Boraks olmadan tarifler var ama biz denemedik henüz. Mesela sıvı çamaşır deterjanı ve tutkalın karıştırıldığı tarif çok kolay görünüyor. 1 ölçek tutkala yarım ölçeğe yakın sıvı çamaşır deterjanı. Videoda var: https://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=ilukp2NnvLk

      İngilizce olarak burada bir sürü tarif var: http://science.wonderhowto.com/how-to/make-slime-without-borax-5-easy-recipes-for-gooey-homemade-ooze-0147194/

      Ama çoğu nişastalı tarif (biz de vermiştik oobleck diye) slime gibi değil oobleck, o yüzden bu tariflerle bu kıvamda slime pek olmazmış gibi geldi bize.

      Eğer birşey bulursanız ya da bu tarif işe yararsa bize de söyleyin lütfen 🙂

    • Şimdi denedik ve evet oluyor ama deterjanı çok az koymak lazım. 1 tutkala 1/4 deterjan, biraz oynamak lazım. Bu arada deterjan alerji yapıyor bana (boraks yapmıyor)

    • Boraksı eczaneden bulabilirsiniz

  3. herşey tam ama olmadı neden acaba tutkal parçalanıyor ve bir bütün omuyor hiç te slime a benzemiyor ne eksik olabilir

    • Merhaba, bizim denemelerimize göre boraks miktarı fazla olunca tutkal parçalanıyor. Daha az boraksla yapmayı deneyebilirsiniz. Eğer borakslı su karışımı az gelirse bu sefer de slime ele yapışıyor o zaman biraz daha borakslı su ekleyerek kıvamı tutturmak mümkün oluyor.

  4. olmadı herşeyi tam ama olmuyor tutkal ayrılıyor parçalar haline ve birleşmiyor lastik gibi oluyor slime gibi olmuyor ney eksik yada fazla acaba?

  5. Bütün çamaşır suları olur mu yardımcı olursanız sevinirim

    • çamaşır suyu değil, boraks kullanmak gerekiyor.

    • evet bütün çamaşır suları oluyor

  6. borakssız güzel bir slime yaparmısınız lütfen boraksı hiç bi yerde bulamadımda:(

    • bazıları çamaşır sıyu ile yapmış ama biz hiç denemedik. bir de çamaşır suyu eve hiç girmiyor bizde, çok alerjiğiz. Bir de sıvı nişastalı tarif var okulda denedik oldu ama bayağı bir deneme yanılma sonucu tuttu kıvam. türkiyede sıvı nişasta nerede bulunur hiç fikrim yok. tarif: boraks yerine nişastalı #slime: 5oz zamk 1/2-3/4 cup sıvı nişasta. (ölçüler için özür)

  7. Ben ne ilginc boraks buldum ama k10 tutkal bulamadim yaaaaa gezmedigim kirtasiye sormadigim boyaci onume gelen hirdavatci en son care aktarciya bile sordum yok yok yok ve hatta bi adam bana guldu o neymis bildigimiz tutkal isini gormuyomu dedi yok k10 olmasi lazim dedim yok dedi bu tutkal nasil bir tutkalya agac tutkali beyaz tutkal birde seffaf tutkal var

  8. Arkadaşlar tutkalinix su bazli olmali oyle biliyorum.

Pin It on Pinterest

Share This