İnternet kullanımıyla ilgili çocuklarımıza öğretmemiz gerekenler

İnternet kullanımıyla ilgili çocuklarımıza öğretmemiz gerekenler

Geçen hafta internet kullanmaya yeni başlayan çocuklar için ailelerin ilk etapta alması gereken önlemler üzerine yazmıştık. Bu yazı ise ilkokula başlamış, okuma yazmayı sökmüş 7-8 yaşından büyük çocuklara güvenli interneti kullanımı konusunda öğretmemiz gerekenleri kapsıyor.

Bu konu iki temel bölümden oluşuyor:
1. Güvenli internet için gereken teknik ayarlar (Bu ayarları detaylı olarak sizlere ayrı yazılarda aktaracağız)
2. İnternetin tehlikeleri, kazandırdıkları ve kaybettirebilecekleri üzerine yapmamız gereken konuşmalar (bugün üzerinde duracağımız konu)

Hemen hatırlatalım, internette güvende olmak için , sadece teknik  önlemlere güvenmek yeterli değil. Çünkü ne bir filtreleme yazılımı, ne de ebeveyn kontrollü uygulamalar internette çocuğunuzun %100 güvende olmasını sağlayamaz. Bu yüzden onları bu konuda bilinçlendirmek gerekiyor. Çocuklarımızın dijital okur-yazarlığını geliştirmek haklarını bilmelerini, kendilerini koruyabilmelerini, üzücü sonuçlarla karşılaşmamak için almaları gereken önlemlerin farkında olmalarını sağlamaktan geçiyor. İşte çocuklarımızın güvenli internet kullanımını sağlama konusunda biz ebeveynlerin yapması gerekenler:

1. Bilgimizi Arttırmak
Belki içinizden şu an şöyle düşünceler geçiyor olabilir: “Çocuğum bilgisayar ve internet konusunda benden çok daha fazla şey biliyor. Bazı şeyleri ben ona değil, o bana öğretiyor.” Aslında bu oldukça normal bir durum. Bizler bu teknolojiyle hayatımızın daha ileri yaşlarında tanışıp uyum sağlamaya çalışırken, onlar zaten bu dünyanın içine doğuyor ve büyüyor. Dolayısıyla bu gayet doğal. Ancak herşeye rağmen  onların güvenliğini sağlamak bizim en temel konumuz. Bunu sağlayabilmenin en önemli yolu ise öncelikle o konu hakkında bilgilenmek. Çocuklar blog yazmaktan dosya indirmeye kadar internette nelerin mümkün olduğunu bizden daha iyi bilebilirler.  Fakat bu, onların internetteki faaliyetlerinden doğan tehlikelerin, hele hukuki yönlerinin bilincinde oldukları anlamına gelmez. Bu noktada eğer internet dünyasıyla ilgili kendinize güvenmiyorsanız, www.internet-abc.de sitesinde türkçe olarak videolar aracılığıyla bilgilerinizi artırabilir veya güncelleyebilirsiniz. 

2. Sınırlar ve Kurallar Belirlemek
Özellikle internetteki iletişim biçimleri için bir takım kurallar belirlemek en doğrusu. Bu kuralları sizin ailenizin kuralları olarak çocuğunuzla birlikte oluşturmak ise en çok işe yarayan şekli. Örneğin, sosyal medyada bilgileri paylaşma konusunda kurallar, isim, adres, telefon numarası ve fotoğraflar gibi kişisel bilgileri ancak sizinle konuştuktan sonra başkalarıyla paylaşmasını şart koşmak gibi kurallar olabilir.  Yurt dışında ailelerin çocuklarıyla kullanım kurallarını belirleyen bir anlaşma yapması çok yaygın bir uygulama. Bu anlaşma taraflarca imzalanıp, bilgisayarın yakınında bir yere asılıyor. 

3. İnternette Gördüğü Herşeye İnanmaması Gerektiğini Anlatmak
Bu amaçla onlara internetteki bilgilerin inanılırlığını nasıl kontrol edebileceklerini öğretmemiz gerekiyor. Örneğin künye aracılığıyla web sitesinin kime ait olduğunu öğrenebileceğini, bu künyeye ilgili sitenin iletişim, kontak, hakkımızda gibi bölümlerinden ulaşabileceğini gösterin.  Pek çok durumda, verilen bilgilerin bir gerçeklik mi yoksa sadece birinin fikri mi olduğunu veya doğru olup olmadığını görmek için internetteki bilgileri kitap ve broşürlerle karşılaştırması gerekeceğini göstermek faydalı olabilir.  Bunu uygulayabilmek için tarihten önemli/ünlü bir sanatçıyı, bilim adamını veya devlet adamını seçebilirsiniz. Mesela, “Leonardo Da Vinci, Sokrates, Atatürk…”

4. Telif Haklarına Özen Göstermek
İnternette bulunan şarkılar, fotoğraflar, filmler, grafikler ve metinler telif haklarıyla korunur, yani sadece hak sahiplerinin izniyle kullanılabilirler. Bu tür içerikleri internetten kontrol etmeden doğrudan indirmek çocuğunuzun cezai işleme uğramasına neden olabilir.  Bu konuda onlarla konuşmamız gereken en önemli nokta “Her insan kendi görüntüsünün haklarının sahibidir”  Üzerinde başka insanların göründüğü fotoğrafları ya da videoları internete yüklemek istediğinde, bu kişilerden önceden izin almış olması gerektiğini hatırlatmalısınız.

Örneğin internette bulduğu bir imajın telif hakkının olup olmadığını kullandığınız arama motorunun “imajlar” sekmesine giderek, ilgili imajın web deki URL’ini yazarak veya doğrudan yükleyerek bulabileceğini gösterebilirsiniz.

5. Kişilik bölünmesi yaratmaması gerektiğini vurgulamak
 Gerçek hayatta çocuklarımızın nasıl nazik ve samimi olmasını bekliyorsak, internette de aynı kuralların geçerli olduğunu anlatmamız gerekiyor.  Karşısındaki tarafından görülmediğini düşünerek ya da kimlik bilgilerini değiştirerek, gizleyerek kurulan ilişkilerin taciz boyutuna taşınması çok daha yüksek ihtimal. İnternette taciz, zorbalık günümüzde giderek artan endişelendirici bir gelişme. Siber zorbalığa ayrı bir yazıda değineceğiz.

Şimdi son haberimiz: İnternette çocuklarımızın güvenliğine ilişkin bu yukarıda sıraladığımız konuları, onlarla oyun oynayarak konuşabilmenizi sağlayacak bir OLA ile İnternet Güvenliği aktivite kitapçığına çok yakında sitemizden ulaşabileceksiniz 😉

 

 



Pin It on Pinterest

Share This