Bebeklere tablet/telefon verilir mi?

Bebeklere tablet/telefon verilir mi?

Biliyorsunuz uzmanların buna cevabı “hayır, vermeyin”. Genel olarak “2 yaşından önce çocuklara  hiçbir ekran yok” şeklinde (ancak bu görüşler ortaya konduğunda tabletler böyle alıp başını yürümemişti). Son zamanlarda “3 yaşından önce vermeyin” diyen uzmanlar özellikle Avrupa’da hızla çoğalmaya başladı (araştırma detayları burada). Bu aralar bir de 12 yaşın altını da yasaklayın diye çağrı yapanlar mevcut:-)). Bravo tabii, doğru düzgün kullanamadığımız herşeyi yasaklayalım, en kestirme ve kolayı…

Ancak tabletler ve 2 yaş altı çocuklar ile ilgili yeni bir haber geçen hafta gündeme oturdu. Daha önce detaylıca incelediğimiz çocuklar ve ekran zamanı konulu yazımızda değindiğimiz bu konuda araştırmaları ile ünlü Dr Christakis -ki kendisi ayrıca Amerikan Pediatri Birliği’nin görüşlerinin şekillenmesinde de etkin bir isim- tabletle ilgili görüşlerini bir daha gözden geçirdiğini duyuran bir makale yayınladı. Özetle 2 yaş altı da günde 1 saate kadar tabletle oynayabilir diyor. Ancak hangi uygulama ile oynadığının önemli olduğunu vurgulayarak…

Öncelikle tabletin çocuklara olan etkisi konusunda aktif olarak çalışan bir bilim adamı olarak söylediği, verilere dayalı bilimsel sonuçlara ulaşabilmek için bilim dünyasının daha çok zamana ihtiyacı olduğu yönünde. Ancak makalede yapmakta olduğu araştırmalar ve de çizdiği teorik çerçeve kapsamında 2 yaşın altındaki çocuklara eğitici ve interaktif olma koşulu ile günde 1 saate kadar tabletle oynamasının bir zararı olmadığını ve hatta pek çok konuda televizyondan, dvd gibi pasif ekranlardan farklı olarak gerçek oyuncakların özelliklerine sahip olduğunu düşündüğünü açıkladı. Daha önceki araştırmalarında pasif ekranlar ve gerçek bloklarla oynamanın çocukların beyni üzerindeki etkisini incelemesiyle “2 yaş altına ekran yok” görüşünün savunucularından olan bu bilim adamı iPad’in çocuklarda “ben yaptım” hissini vermesi nedeni ile pasif ekranlardan çok, bloklarla oynama etkisi yaptığı yönünde fikrini değiştirmiş durumda. Ancak bu düşüncesini destekleyecek araştırma sonuçlarına sahip olmadığını ve bu görüşünün iPadde iyi tasarlanmış etkileşimli oyunları kapsadığının da altını çizmekte.

Dr Christakis, bir tarafta “3 yaş altına ekran yok ” diyenlere karşı, “2 yaş altında ipad konusunu ayrı bir yere oturtmak lazım” diyenleri harekete geçirecek güçlü bir isim. Ancak şimdi buna dayanarak “yaşasın, bir saat iPad verebiliriz bebeklere” demek mümkün mi sizce? Bizce pek değil. Zaten Dr Christakis da bunu savunmuyor. İçeriğe özellikle vurgu yapıyor ve de hiçbir aktivitenin çocuğun toplam aktivitelerinin %10unu geçmemesi gerektiğinin altını çiziyor. Bilinen bir gerçek de Amerika’da ailelerin %80’inin zaten bebeklerine tablet ya da telefon veriyor oldukları. Türkiye’de de durum farklı değil. Bu tür haberler sadece belki de vicdan azabından koruyacak aileleri ama haberlerin veriliş şekline bakacak olursak yandık. Genelde “artık bebeklere ipad serbest” modunda…

Biz onlineanne olarak başından beri her ekran birbirinin yanı değil deyip duruyoruz. Her konuda olduğu gibi teknolojide de dengeyi savunuyoruz. Ama bugüne kadar 2 yaşın altında hiçbir ekran yok, 3 yaş altında da yapabiliyorsanız ekranlara pek bulaşmamak lazım görüşünü savunuyorduk, aslına bakarsanız hala da savunmaya devam ediyoruz. Yani en azından kendi ailelerimiz için bu yolu takip ettiğimizde sonuçtan daha çok memnun kaldık (bu yolu takip etmediğimiz bir örneğimiz ve de çok yakın çevremizde gözlemlediklerimiz var)

Teknoloji yaşı küçüldükçe alışkanlıkların doğru bir şekilde oturtulması ve kurallardan taviz verilmemesi daha çok önem kazanıyor. Bu konu yaştan çok çocuktan çocuğa değişen özellikler de içeriyor kanımızca. Burada biz aileler düşen kurallar koymak ve o kurallardan taviz vermemek. Ancak koşuşturmalı hayat stresi ve çocukların bu stresi artırmaya katkısı nedeni ile tablet rehavetine düşmek gerçekten kolay, “verelim ellerine bir nefes alalım” rehaveti çocuktan ziyade ebeveynlere alışkanlık yapma potansiyeline sahip. Ama maalesef yok böyle bir sihirli değnek. Var gibi görünse de uzun vadede daha çok sorun olacağını görmek için uzman olmaya çok gerek yok… Bebekler için yapılan uygulamalar gerçekten eğitici olabilir ancak uzun vadede “alışkanlığa” dönüşmesi, en favori oyun haline gelmesi başka aktivitelerin yerini almasının önüne geçilememesi gibi konular gerçekten ailelerin bu konuda hem seçici hem de kararlı olmasını gerektiriyor.

Uzun lafın kısası, 2 yaş altında ipad/telefon kullanımı deyince iyice bir düşünün. Çünkü eğitim açısından güzel bir araç olduğunu kabul etsek bile tabletin çocuğun gelimekte olan beynine nasıl bir etkisi olduğu şu anda bilinmiyor. Neye karar verirseniz verin, süresini çok kısıtlı tutmak, içerik olarak eğitici ve interaktif malzeme seçmek çok önemli. Yaşa göre önerilen ekran zamanları konusunda kısıtlı araştırma verileri ile pek çok uzmandanda farklı sesler çıkıyor, “kim bu farklı uzmanlar, ne diyorlar” konusunu merak edenler için de tablomuz yakında… Uzmanları takip etmek önemli ama sağduyunuzun sesine kulak vermek lazım, o yüzden her uzman görüşüne de “ama uzmaaan dedi” diye atlamak gerekmiyor bizce. 

Peki bu haberden sonra “ben zaten bebeklere tablet vermekte bir sakınca görmüyorum” ya da “görüşümü değiştirdim artık vereceğim” diyenler var mı?

 

 



Pin It on Pinterest

Share This